İKLİM ELEMANLARI:Kısa sürede hava durumu uzun sürede iklimi oluşturan atmosfer koşulların “iklim elemanları” denir
Bunlar ;
1-) SICAKLIK: Maddenin içerisindeki potansiyel enerjiye
“ısı” denir. Bu enerjininin kinetik enerji olarak ortaya çıkışına ve etkilerine sıcaklık denir.
YERYÜZÜNÜN SICAKLIK KAYNAKLARI:
*Mağmadan gelen sıcaklık (jeotermal ısı)
*Güneş dışındaki gök cisimlerinden gelen sıcaklık
*Güneşten gelen sıcaklık
Yeryüzündeki ve atmosferdeki sıcaklığın ana kaynağı güneştir.
SICAKLIK DAĞILIŞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER:
1)GÜNEŞE BAĞLI FAKTÖRLER:Atmosferin dış sınırında ortalama
güneş enerjisi miktarı 2kalori/cm2’dir .Bu enerji miktarına “Güneş Sabitesi”
(solar konstant) denir. Güneş sabitesi, Güneşteki patlamalara bağlı olarak azalır ya da artar.
Güneş sabitesini etkileyen bir diğer durum ise dünyanın güneşe yaklaşıp uzaklaşmasıdır, Dünya güneşe yakın olduğunda güneş sabitesi artar.
(2:0,4 kal cm2)uzak olduğunda Güneş sabitesi azalır. ( 1:96kal/cm2)
*Dünya ELİPS ŞEKLİNDE bir yörüngede yıllık hareketini tamamladığında 3ocak günü güneş sabitesi en fazla 4 temmuz tarihinde en azdır.
2-)DÜNYA’NIN ŞEKLİ VE HAREKETLERİNİN ETKİSİ:
*Dünyanın şekli ve hareketleri her şeyden önce güneş ışınlarının gelme açılarını etkiler.
a)Dünyanın şekli (Enlem Etkisi):
*Güneş ışınlarının gelme açıları nedeniyle sıcaklık ekvatordan kutuplara doğru azalır.Buna ; Enlem etkisi denir. Enlem etkisine göre sıcaklık kutupla-
ra doğru azalır. Fakat bu sıcaklık azalması yer şekilleri, kara-deniz dağılışı ve
okyanus akıntılarındaki farklılıktan dolayı düzenli azalma göstermez.
b)Dünyanın günlük hareketi:
*Günün en sıcak dönemi ile en soğuk dönemi arsındaki farka “Günlük sıcaklık farkı”denir. Bu fark çöl ve karasal iklimlerde en fazla,ekvatoral ve okyanusal iklimlerde en azdır.
c)Dünyanın yıllık hareketi:
*Yer ekseninin sağa doğru 23derece-27’eğik olması dünyanın güneşe karşı konumunun değişmesine neden olur.Bu durum güneş ışınlarının gelme açılarını etkileyerek;21 Haziran’da kuzey yarımkürenin,21 Aralıkta güney yarımkürenin daha sıcak olmasını sağlar.